سالکان می‌توانند از مرحله همراهی با صالحان به هم‌مرتبه‌شدن برسند/ بررسی سیر تکامل معنوی سالکان از همراهی با پیامبران تا هم‌نشینی وجودی با آنان

حجت‌الاسلام رحمت رضامحمدی، از مبلّغان شهرستان آمل، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در ساری، با اشاره به لزوم تبیین مفاهیم عمیق «صراط مستقیم» و تحلیل سیر تکاملی سالکان، اظهار داشت: امکان عبور از مرحله «همراهی» با پیامبران و صالحان به مقام «از آنان شدن» وجود دارد؛ اگرچه درهای نبوت بر روی بشر بسته است، اما مسیر رسیدن به مقامات والای صدق، شهود و صلاح، همواره برای پویندگانی که با سرعت و سبقت در مسیر حق گام بردارند، گشوده است.

از معیّت تا اتحادی با صالحان؛ فراتر از یک همراهی ساده

حجت‌الاسلام رحمت رضامحمدی با اشاره به جایگاه سالکان صراط مستقیم اظهار داشت: همراهی با نعمت‌یافتگانی چون پیامبران، صدیقین، شهیدان و صالحان، تنها محدود به فضای بهشت نیست، بلکه این همراهی در مسیر پیمودن راه حق نیز جاری است.

وی خاطرنشان کرد: سالک صراط می‌تواند از سطح «همراهی» فراتر برود و با دستیابی به مقامات صدق و شهادت، در سِلک آنان بشود؛ به گونه‌ای که از مرحله «همراهی با آنان» (مع الّذین أنعم الله علیهم) به مقام «از آنان شدن» (من الّذین أنعم الله علیهم) ارتقا بیابد.

کارشناس دینی در تحلیل این تحول معنوی، با اشاره به لزوم تفکیک میان مقام رسالت و مقامات دیگر تصریح کرد: راه وصول به مقام منیع رسالت برای ابد بسته است، زیرا نبوت منصبی است الهی، که تنها با جعل و انتخاب خداوند نصیب شایستگان می‌شود؛ اما راه «صدق»، «شهود» و «صلاح» همواره برای پویندگان صراط مستقیم باز است و هر کس با تلاش و معرفت می‌تواند در جرگه این عزیزان قرار گیرد.

سلوک سریع و سبقت؛ کلید دستیابی به امامت متقین

مبلّغ شهرستان آمل با بررسی دستورات قرآنی در مورد سرعت در سلوک، ابراز داشت: قرآن کریم در دو مرحله، سالکان را به حرکت فرا می‌خواند؛ نخست فرمان به «سرعت» برای رسیدن به مغفرت و بهشت، و سپس فرمان به «سبقت» در خیرات. وی با بیان اینکه دستور اول مربوط به تکامل فردی سالک و دستور دوم مربوط به رابطه او با دیگران است، یادآور گردید: صراط مستقیم، راهی بی‌تزاحم است و سبقت گرفتن یک سالک بر دیگری، به معنای مصادمه یا مزاحمت نیست.

حجت‌الاسلام رضامحمدی تأکید کرد: اگر کسی در این مسیر سرعت بگیرد و بر دیگران پیشی بگیرد، شایستگی امامت و رهبری دیگران را می‌یابد. دعای «واجعلنا للمتقین إماماً» محصول همین سبقت در مسیر حق است. در واقع، هدف از رسیدن به مقام امامت، دستگیری از دیگر رهپویان است تا آنان نیز ابتدا اهل سرعت و سپس اهل سبقت شوند و در نهایت به پیشوایی پرهیزکاران برسند.

الگوهای تعالی؛ از سلمان فارسی تا فضّه در مسیر «از آنان شدن»

کارشناس دینی با ارائه شواهدی از تاریخ اسلام، تصریح کرد: عبور از مرحله معیّت به مقام «یکی شدن» با اولیا، یک حقیقت عینی و ممکن است. وی با اشاره به مقام رفیع حضرت سلمان فارسی یادآور گردید: ایشان از مرحله همراهی با اهل بیت (ع) عبور کرده و به مقام «منّا» (از ماست) رسیدند و در شمار اهل بیت قرار گرفتند.

وی همچنین با ذکر نمونه‌ای دیگر، ابراز داشت: «فضّه خادمه» نیز در فضیلت نزول سوره «هل أتی» که مختص اهل بیت (ع) است، با آنان شریک شد. حجت‌الاسلام اسبک تبار با بیان این مثال‌ها تأکید کرد: این نمونه‌ها ثابت می‌کند که با معرفت و عمل، انسان می‌تواند از سطح «همراهی» به سطح «اتحاد» با اولیای الهی ارتقا یابد و از زمره کسانی شود که خداوند به آنان نعمت داده است.

معرفت و محبت؛ موتور محرکه صعود در درجات عبادت

مبلّغ شهرستان آمل در تبیین عوامل اصلی صعود در درجات معنوی اظهار داشت: مهم‌ترین عامل در گذار از «همراهی» به «یکی شدن»، ترکیب «علم» و «عمل» است. اگرچه بدنه عمل در عبادت همه انسان‌ها یکسان است، اما آنچه به عمل اولیای الهی بها می‌بخشد و آن‌ها را از انسان‌های متوسّط متمایز می‌کند، «معرفت» و «محبّت» است.

وی در تحلیل انواع عبادت ابراز داشت: عابدان به سه گروه تقسیم می‌شوند؛ گروهی از سر ترس از عذاب عبادت می‌کنند که عبادتشان «بردگانه» است، گروهی به طمع بهشت عبادت می‌کنند که روش آن‌ها «تاجرانه» است و گروهی دیگر از سر محبت خالصانه به خدا عبادت می‌کنند که روش آنان «عاشقانه و محبّانه» است.

حجت‌الاسلام رحمت رضامحمدی خاطرنشان کرد: تنها کسانی که به مقام عارفانه رسیدند و خداوند را در حد عالی شناختند، می‌دانند که کرم الهی فراتر از بهشت و دوزخ است و عبادتشان از روی شوق و محبت است. وی تصریح کرد: راه گذر از مرحله «همراهی با نعمت‌یافتگان» به مرتبه «از آن‌ها شدن»، تنها از طریق تحصیل معرفت کامل درباره خداوند و اسمای حسنای او می‌گذرد و این معرفت است که انسان را به مقام مقربیت می‌رساند.